Hoe lees je criminaliteitscijfers?
Geregistreerde misdrijven
De cijfers op Crimecijfers zijn geregistreerde misdrijven: misdrijven waarbij de politie een aangifte of melding heeft vastgelegd. Dat is niet hetzelfde als alle misdrijven die plaatsvinden. Een deel van de criminaliteit wordt nooit gemeld, en registratiepraktijken kunnen per gemeente of periode licht verschillen. De data geeft dus een indicatie, geen volledig beeld.
Waarom per 1.000 inwoners?
Stel: buurt A heeft 50 woninginbraken en buurt B heeft 10 woninginbraken. Is buurt A vijf keer zo gevaarlijk? Niet per se. Als buurt A 10.000 inwoners heeft en buurt B slechts 500, dan is de kans per huishouden in buurt B eigenlijk groter.
Daarom normaliseren we: we delen het aantal misdrijven door het aantal inwoners en vermenigvuldigen met 1.000. Zo zijn kleine en grote buurten eerlijk te vergelijken. Dit noemen we de misdrijvenindex per 1.000 inwoners.
Formule: (misdrijven / inwoners) × 1.000
Betrouwbaarheid bij kleine buurten
Bij buurten met minder dan 300 inwoners tonen we geen per-1.000-getal. Een buurt met 50 inwoners en 2 misdrijven heeft een rate van 40/1k — maar dat zegt weinig. Twee misdrijven meer of minder verandert de rate al met 40 punten. Dat is geen statistisch betrouwbare maat.
Voor die buurten tonen we alleen het absolute aantal misdrijven. Het gaat vaak om buitengebied, industrieterreinen of recreatiebuurten.
Vergelijking met het landelijk gemiddelde
We berekenen het gewogen landelijk gemiddelde van alle buurten met minimaal 300 inwoners. Dat gemiddelde gebruiken we als referentiepunt voor de kleurcodering op de kaart en de veiligheidsscores per categorie:
- Laag: duidelijk onder het landelijk gemiddelde
- Gemiddeld: rond het landelijk gemiddelde
- Hoog: boven het landelijk gemiddelde
- Zeer hoog: ver boven het landelijk gemiddelde (top kwartiel)
Trend
De trendlijn toont het absolute aantal geregistreerde misdrijven per jaar, van 2012 tot en met het meest recente jaar. Daarvoor gebruiken we de buurtgrenzen van het meest recente jaar (CBS buurtindeling 2025), zodat de trend vergelijkbaar is — zelfs als de buurtgrenzen door gemeentelijke herindelingen zijn gewijzigd.
Let op: een stijgende trend in absolute aantallen kan samenhangen met bevolkingsgroei in de buurt. Kijk altijd ook naar de per-1.000-cijfers voor context.